adizm, en temel anlamıyla bir başkasına fiziksel veya psikolojik acı çektirmekten, onu aşağılamaktan veya kısıtlamaktan keyif alma durumudur. Bu kavram, hem klinik psikoloji ve psikiyatri alanında hem de sosyal/cinsel bağlamlarda farklı şekillerde ele alınır.
İşte sadizmin temel boyutları:
- Cinsel Sadizm Cinsel bağlamda sadizm, bir kişinin partnerine acı, ızdırap veya aşağılanma uygulayarak cinsel uyarılma ve doyum sağlamasıdır.
BDSM Kültürü: Modern dünyada, tarafların rızası (onayı) dahilinde, güvenli ve kontrollü bir şekilde uygulanan sadistik eylemler bir cinsel tercih veya oyun (BDSM) olarak kabul edilir.
Cinsel Sadizm Bozukluğu: Eğer bu dürtüler kişinin işlevselliğini bozuyor, rızası olmayan kişilere zarar veriyor veya kişide aşırı stres yaratıyorsa, psikiyatride bir “parafili bozukluğu” olarak sınıflandırılır.
- Kişilik Özelliği Olarak Sadizm Günlük hayatta “gündelik sadizm” olarak adlandırılan bu durum, kişinin başkalarının talihsizliklerinden veya yaşadığı zorluklardan gizli ya da açık bir haz duymasıdır.
Güç ve Kontrol: Sadist eğilimli kişiler, başkaları üzerinde mutlak hakimiyet kurarak kendilerini güçlü hissetmeyi hedeflerler.
Empati Eksikliği: Genellikle kurbanın hissettiği acıya karşı bir duyarsızlık veya bu acıdan beslenme söz konusudur.
- Kökeni: Marki de Sade Terim, 18. yüzyılda yaşamış Fransız yazar Marki de Sade’ın isminden türetilmiştir. Sade, yazdığı eserlerde (örneğin Sodom’un 120 Günü) cinsel fantezileri şiddet, acı ve zalimlikle birleştiren hikayeler anlatmıştır.
Sadizm ve Psikolojik Yapı Psikolojide sadizm bazen “Karanlık Dörtlü” (Dark Tetrad) adı verilen kişilik özelliklerinden biri olarak kabul edilir. Bu dörtlü şunları içerir:
Narsisizm: Özseverlik.
Makyavelizm: Amaca ulaşmak için her yolu mübah görme.
Psikopati: Vicdan azabı ve empati yoksunluğu.
Sadizm: Başkasının acısından zevk alma.
Önemli Not: Sadizm genellikle mazoşizm (kendine acı çektirilmesinden haz alma) ile ilişkilendirilir ve bu ikisinin bir arada bulunduğu duruma “sadomazoşizm” denir.
