Narsisizm terimi günümüzde sıkça kullanılsa da, Narsistik Kişilik Bozukluğu (NKB) klinik bir tanıdır ve sadece bir “ego” meselesinden çok daha derin süreçleri kapsar. Bir kişide bu bozukluğun olup olmadığını anlamak için davranış kalıplarına ve bu davranışların altındaki motivasyonlara bakmak gerekir. İşte narsisistik kişilik bozukluğunu tanımak için dikkat edebileceğiniz temel işaretler:
- Görkemli Bir Kendilik Algısı Narsistik bireyler kendilerini eşsiz ve üstün görme eğilimindedirler. • Abartılı Başarılar: Yeteneklerini veya başarılarını olduğundan çok daha büyük gösterirler. • Hayranlık Beklentisi: Sürekli olarak övülmek, onaylanmak ve hayranlık duyulmak isterler. Bu ilgi azaldığında öfkelenebilir veya depresifleşebilirler. • Özel Muamele: Kuralların kendileri için geçerli olmadığını, her zaman en iyisine ve en öncelikli olana layık olduklarını düşünürler.
- Empati Yoksunluğu ve Sömürücü İlişkiler Bu, NKB’nin en belirgin ve çevredekiler için en yıpratıcı özelliğidir. • Başkalarını Araç Olarak Görme: İlişkilerini kendi çıkarları doğrultusunda kururlar. Karşıdaki kişinin duygusal ihtiyaçları onlar için ikincildir. • Duyguları Anlayamama: Başkalarının ne hissettiğini anlamakta veya önemsemekte güçlük çekerler. • Manipülasyon: İsteklerini elde etmek için suçluluk hissettirme, “gaslighting” (karşı tarafın gerçekliğini sorgulatma) gibi yöntemlere başvurabilirler.
- Kırılgan Özsaygı ve “Narsistik Yaralanma” Dışarıdan çok özgüvenli görünseler de, iç dünyalarında özsaygıları oldukça kırılgandır. • Eleştiriye Tahammülsüzlük: En ufak bir eleştiriyi bile kişisel bir saldırı olarak algılayıp aşırı öfke (narsistik öfke) veya aşağılama ile tepki verebilirler. • Kıskançlık: Başkalarının başarılarını kıskanırlar veya herkesin kendilerini kıskandığına inanırlar.Bir kişinin birkaç narsistik özellik göstermesi, onun mutlaka NKB hastası olduğu anlamına gelmez. Gerçek bir tanı için bu davranışların süreklilik arz etmesi, kişinin iş ve sosyal hayatını bozması ve bir uzman (psikiyatrist/psikolog) tarafından değerlendirilmesi gerekir.Amacınız birine teşhis koymaktan ziyade, bu davranışların sizin üzerinizdeki etkisini fark etmek ve kendi sınırlarınızı korumak olmalıdır.
